همزمان با آغاز بررسیهای میدانی و تهیه گزارشهای تخصصی از میزان خسارات وارد شده به آثار تاریخی کشور، ابعاد تازهای از آسیبهای جنگ به میراث فرهنگی ایران در حال آشکار شدن است؛ خساراتی که به گفته مسئولان وزارت میراث فرهنگی، هنوز برآورد نهایی آنها تکمیل نشده و احتمال افزایش ارقام فعلی نیز وجود دارد.
رییس کمیته گردشگری و میراث فرهنگی شورای شهر تهران گفت: با آسیب به ۶۰ اثر تاریخی در تهران، ۱۰ بنای تاریخی به طور کامل تخریب شدهاند که بخش عمده آنها در منطقه ۱۲ قرار دارد و برنامهریزی برای بازسازی این آثار در حال پیگیری است.
مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی میگوید: «در جریان جنگ اخیر، در مجموع ۱۴۹ اثر تاریخی، به طور پراکنده در ۱۸ استان کشور، دچار آسیبهای جدی شدهاند. بر اساس ارزیابیهای اولیه، میزان خسارتهای واردشده حدود ۷.۵ همت برآورد شده؛ که این رقم قطعی نیست و احتمال افزایش آن وجود دارد.»
تجربه تلخ آسیب ۷.۵ همتی میراث ملی درس بزرگی برای آینده است که حفاظت از هویت تاریخی یک ملت نیازمند تدابیری فراتر از یک نشان ساده بر سر در ساختمانها است.
دبیر کمیته پیگیری حفاظت از بناهای تاریخی تهران اظهار کرد: از مجموع بناهای تاریخی آسیب دیده در حملات آمریکا و اسرائیل ۳۸ بنا نیز ثبت ملی بوده و مابقی نیز واحد شرایط ارزش های معماری و فرهنگی هستند.
طبق آخرین بهروزرسانی فهرست آثار تاریخی آسیبدیده در حملههای هوایی آمریکا و اسرائیل به تهران، با پایش و رصد میدانی کمیته پیگیری خانههای تاریخی تهران، خسارتِ خانه تاریخی دَوَلو، ساختمان موزه آبگینه، و موزه هوا و فضا تایید شد
حمله به آثار تاریخی و فرهنگی کشورها طبق معاهدات بینالمللی جنایت جنگی محسوب میشود و در جنگ رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران تعدادی از اماکن تاریخی این کشور تخریب شدند.
تصاویری از آسیب به بناهای تاریخی ایران در پی حملات اسرائیل و آمریکا به تهران و اصفهان را ببینید. در حملات اخیر اسرائیل و آمریکا به اصفهان تهران، بناهای تاریخی این شهر آسیب دیدند. عمارت چهلستون در اصفهان و کاخ گلستان در تهران از بناهایی بودند که در این حملهها با تخریب روبهرو شدند.
عکسی کمیاب از بنای تخت جمشید در زمان قاجار و قبل از کاوشهای باستانشناسی، زمانی که هنوز بخش عمدهای از تختجمشید در زیر خاک، چشمانتظار حفاری و اکتشاف بود.
فعال میراث فرهنگی گفت: خانه تاریخی امینلشگر تهران که سالهاست در تملک شهرداری تهران است با بیتوجهی شهرداری و تخریب تعمدی مواجه شده و شهرداری تهران هیچ اقدامی برای مرمت این خانه تاریخی انجام نداده است.
ایوان تاریخی قدمگاه، از آثار تاریخی بهجا مانده دوره هخامنشی، یکی از شاخصترین یادگارهای سنگتراشی در حاشیه منظر فرهنگی تختجمشید و در کوه رحمت، دوباره در معرض موجی گسترده از وندالیسم (خط خط کردن دیوارهای آثار تاریخی) و تخریبهای انسانی قرار گرفته است؛ وضعیتی که کارشناسان آن را «بغرنج»، «نگرانکننده» و «هشداردهنده» توصیف میکنند.
نقدها درباره رونمایی از تندیس شاپور ساسانی در میدان انقلاب، فقط به بیدقتی فنی یا غفلت از خطر فرونشست وارد نیست؛ مسئله دیگر تحریف آشکار مفهوم تاریخی این نقشبرجسته ساسانی است.
صالحی امیری با بیان اینکه آثار تاریخی «امانتی در دست مسئولان» هستند،گفت: این آثار متعلق به مردماند و خود مردم و نهادهای مسئول اجازه نخواهند داد که تاریخ این سرزمین آسیب ببیند.
در آخرین اتفاق برای سیاسیترین میدان تهران جمعه شب ۱۶ آبان ۱۴۰۴، مجسمه بزرگ «زانوزنندگان برابر ایران» که به تندیس والرین امپراتور روم در مقابل شاپور اول ساسانی شهرت یافته، رونمایی شد.
مجموعه جهانی کاخ گلستان در مرکز تاریخی و متراکم تهران قرار دارد. بستر آن از لایههای آبرفتی نرم و ریزدانه تشکیل شده و بهدلیل وجود قنوات قدیمی، از سامانه پیچیده جریان آب زیرسطحی برخوردار است.
رونمایی از مجسمه والرین و زانوزدن در برابر پادشاه ایران ابعاد مختلفی برای پرداختن و تبیین دارد که هر شخصی از منظر هنری، اجتماعی، فرهنگی، تاریخی و سیاسی و... میتواند وجه مثبت و منفی این اقدام را بررسی کرده و در قالب نقد و تعریف و گلایه به آن بپردازد.
آخر هفته گذشته، مجسمه «زانوزنندگان در برابر ایران» در میدان انقلاب نصب شد که تصویر شاپور اول ساسانی، پادشاه ایران، و والرین، امپراتور روم را به نمایش میگذارد.
میدان ونک در شمال تهران پیش از انقلاب ساخته شده و نمادی که در آن تا مدتها نصب بود، بنای تخت جمشید و سرستونهای آن بوده است. عکسهای زیر برای سال ۱۳۵۰ شمسی است.